Jablonné v Podještědí

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać

Koordinaty: 50°45′56″N 14°45′39″E / <span class="geo-dec geo" title="Karty, njebjeske wobrazy a druhe dataje za 50.76556 Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *">50.76556, Wurazowy zmylk: Njewočakowany operator *Předłoha:Infokašćik město/wothladanje/ISO

Jablonné v Podještědí
Jablonné v Podještědí (Čěska)
DMS
Red pog.svg
Symbole
wopon
Wopon
Zakładne daty
stat Čěska Čěska
region Liberecký kraj
wokrjes Liberec
wysokosć 315 m n.m.hPředłoha:Infokašćik město/wothladanje/ličba
přestrjeń 57,85 km²Předłoha:Infokašćik město/wothladanje/ličba
wobydlerstwo 3.775
hustosć zasydlenja 65,25 wob./km²Předłoha:Infokašćik město/wothladanje/hustosć
póstowe čisło 471 25
Zarjadnistwo
stronka w syći www.jablonnevp.cz
Politika
měšćanosta Vlasta Dozorcová
280px-DtGabel.jpg
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg

Jablonné v Podještědí (němsce Deutsch Gabel, do 1901 Gabel) je město z 3.782 wobydlerjemi pod Łužiskimi horami na sewerje Čěskeje republiki. Leži na Europskej dróze 442 mjez Novym Borom a Liberecom.

Stawizny[wobdźěłać]

Jablonné je jedne z najstaršich městow sewjernych Čech a leži na starej wikowanskej dróze z Čech do Łužicy (Alte Gabler Straße). Sydlišćo nasta něhdźe w lěće 1240 we wobwodźe knjezow z Markwartic jako wobhrodźena wikowanska stacija. W lěće 1425 bu Jablonné wot Husitow wobsadźene, w Třicećilětnej wójnje zhubi wuznam. W lěće 1788 zniči wulki měšćanski woheń nimale wšě twarjenja w měsće. 19. awgusta 1813 běše Napoléon Bonaparte w Gabelu.

W lěće 1901 bu póstowe mjeno Deutsch Gabel za rozeznawanje wot sydlišćow ze samsnym mjenom kaž Gabel an der Adler zawjedźene. Předoby so tež jako hamtske woznamjenjenje. W Přenjej swětowej wójnje běše pola města lěhwo wójnskich jatych, hdźež běšě na 12.000, zwjetša ruskich, wojakow interněrowane.

Město Deutsch Gabel měješe 1. decembra 1930 2.406 wobydlerjow, 17. meje 1939 běše to 2.159 a 22. meje 1947 1.944 wobydlerjow.

Přez Benešowe dekrety bu tón dźěl wobydlerstwa, kotryž njeje so přećiwo wobsadnistwu Čěskosłowakskeje přez nacionalsocialistow wuprajił, w lěće 1945 wuswojeny a wuhnaty. Hač do 31. decembra 2006 słušeše město k Okresej Česká Lípa.

Zajimawostki[wobdźěłać]

Dom Swjateho Ławrjenca

W měsće su kapałka Swjateho Wolfganga a dominikanski klóšter kaž tež dom Swjateho Ławrjenca natwarjene wot Johanna Lucasa von Hildebrandta z kosćemi Swjateje Zdźisławy z Lemberka. Na torhošću steji barokny morowy stołp z lěta 1686.

Rozrjadowanje města[wobdźěłać]

K městu Jablonné v Podještědí słušeja měšćanske dźěle Česká Ves (Böhmischdorf), Heřmanice (Hermsdorf), Jablonné (Deutsch Gabel), Kněžice (Großherrndorf), Lada (Laaden, tež Laden), Lvová (Lämberg) z Kněžičky (Kleinherrndorf), Židovice (Jüdendorf) a Zpěvná (Vogelgesang), Markvartice (Markersdorf), Petrovice (Petersdorf), Pole (Felden), Postřelná (Postrum), Valdov (Waldau) a Zámecká (Neufalkenburg)

Eksterne wotkazy[wobdźěłać]

Commons
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije