Hórski klon

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije

Dźi do: Nawigacija, Pytać

Hórski klon

Hórski klon (Acer pseudoplatanus)

systematika

Domena

Eukarioty

Swět

Rostlinstwo

klasa:

(Rosopsida)

podklasa:

(Rosidae)

porjad:

(Sapindales)

swójba:

Mydłowcowe rostliny (Sapindaceae)

ród:

Klon (Acer)

družina:

Hórski klon

wědomostne mjeno

Acer pseudoplatanus

L.

Wikipedija:Projekt za botaniku

pok.·disk.·wobdź.

Hórski klon (Acer pseudoplatanus) je štom ze swójby mydłowcowych rostlin. Po druhim žórłam zarjaduje so do swójskeje swójby klonowych rostlinow (Aceraceae).

[wobdźěłać] Wopis

Hórski klon je za čas lěća zeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 25m hač do 30 m. Ma šěroku, hustu krónu.

Kmjen najčasćišo je krótki, skerje přechadźe do tołstych hałuzow. Móže tołstosć wot 3 metrow dosahować.

Skora je slěbrojta hač do šěrobruna.

Młode hałuzy su oliwnozelene, pozdźišo ćmowobrune abo čerwjenobrune.

Zymske pupki su owalne a dosahuja wulkosć wot 10 mm.

Łopjena

Łopjena su napřećostejne, stołpikate a docpěwaja dołhosć wot 3 hač do 15 cm. Łopjency su pjećlapate, docpěwa dołhosć a šěrokosć wot 20 cm. Su do połojcy nutř rězane, na hornim boku ćmowozelene, na delnim boku jasniše, šěro kosmate a maja brunojće-wołmojte pažowe brody.

Nazymske barbjenje je złotožołte.

Kwětnistwo

Kćěje wot apryla hač do meje. Kćenja so pokazaja runočasnje z łopjenami a steja w kićojtych wisacych pakićach, kotrež docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 15 cm. We kwětnistwje su a dwusplažne a dwusplažne kćenja. Kćenja su pjećličbne. Kćenjowy přikryw je dwójny, swobodnołopjenowy. Keluch a króna su jara podobne, docpěwaja dołhosć wot 2,5 hač do 5 mm a su žołtozelene. Stameny su wosom. Płódnik je hornje stejacy a běłošešerjaty.

Płody su nahe, na kónčkach šěroko křidłate. Wonkowne křidłate kromy wobeju dźělpłodow tworja prawy abo wótry kut. Dźělpłód docpěwa dołhosć wot 3,5 a 4,5 cm a šěrokosć wot 15 mm.

Płód

Płody zrawja wot septembra hač do oktobra. W pózdnjej nazymje so wobě dźělpłodaj rozdźělitej a so najwjetša wot powětra wottorhnjetej. Dla symetriskeho natwara so při lětanju wjerću.

Kćenja so wot insektow wopróša.

Štom docpěje starobu 500 lět.

[wobdźěłać] Stejnišćo

Hórski klon rosće we wudolinowych a hórskich lěsach z wysokej powětrowej włóžnosu na hłubokosahacych, humusowych abo wutkatych hlinjanych pódach.

[wobdźěłać] Přestrjeń

Hórski klon je w Europje rozšěrjeny.

Ilustracija

[wobdźěłać] Synonyma

Acer villosum J. & C. Presl, 1822
Acer dittrichii Ortman in Opiz, 1831
Acer sericeum Schwerin, 1894
Acer procerum Salisbury, 1796 (nom. illeg.)
Acer montanum Lamarck, 1779 (nom. illeg.)
Acer majus S. F. Gray, 1821 (nom. illeg.)
Acer latifolium Bubani, 1901 (nom. illeg.)

[wobdźěłać] Žórła

Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica serbska, Budyšin (1927)
Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Bäume und Sträucher, ISBN 3-405-13737-3, strony 60-61, 155, 169, 185
Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 426
Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin (1981)