Dźiwi šlěz
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
 |
|
| Ilustracija dźiwjeho šlěza (Malva sylvestris) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukarioty |
| Swět | Rostlinstwo |
| klasa: | (Rosopsida) |
| podklasa: | (Rosidae) |
| porjad: | (Malvales) |
| swójba: | Šlězowe rostliny (Malvaceae) |
| podswójba: | Malvoideae |
| ród: | Šlěz (Malva) |
| družina: | Dźiwi šlěz |
| wědomostne mjeno | |
| Malva sylvestris | |
| L. | |
| Poddružiny | |
|
|
Dźiwi šlěz (tež dźiwja malwa) (regionalnje: Dźiwi šlez, Malva sylvestris) je rostlina ze swójby šlězowych rostlinow.
Wobsah |
[wobdźěłać] Wopis
Dźiwi šlěz je (rědko jednolětna), dwulětna abo wjacelětna, zelišćowa, kosmata rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 0,3 hač 1,2 m.
Stołpiki su łopjenate, nižoležace abo postupowace.
Łopjena su stołpikate, najwyšo na 1/3 (3-)5- hač do 7-dźělene. Łopjenowe lapy su owalne a zubate. Łopjena su na spódku wutrobojte.
Wón kćěje wot meje hač do septembra (wot junija hač oktobra). Kćenja su róžojte, purpurne abo róžojtowioletne, stołpikate a steja w promješkach (po dwěmaj hač po šěsćoch) we łopjenowych rozporach. 5 keluškowych łopješkow su hač do srjedźišća zarostowane. 2 hač do 3 swobodneju keluškoweju łopješce su na spódku kelucha a docpěwaja dołhosć wot 4 hač 8 mm. Krónowe łopješka docpěwaja dołhosć mjezy 2 a 3 cm, su hłuboko wukromate, 3-4 raz tak dołhe kaž keluch, na spódku zarostowane a maja ćmowe nerwy. Stameny su mnoholičbne a k rołce zarostowane.
Płód docpěwa šěrokosć wot 1 cm.
Dźiwi šlěz je wot insektow, předewšěm čmjełow wopróšene.
[wobdźěłać] Stejnišćo
Wón rosće w njerodźowych wobrostach na pućowych kromach, pustych městnach, nadróžnych brjohach a rolach.
[wobdźěłać] Rozšěrjenje
Dźiwi šlěz je nimale swětodaloko rozšěrjeny.
[wobdźěłać] Hybridy
Eksistuja někotre hybridy z přiwuznymi družinami.
- Malva ×arbosii (Malva parviflora × Dźiwi šlěz)
- Malva ×egarensis (Stojaty šlěz × Dźiwi šlěz)
- Malva ×inodora (Wonjaty šlěz × Dźiwi šlěz)
- Malva ×littoralis (vit kattost × Dźiwi šlěz)
- Malva ×sylvestro-linnaei (falsk rödmalva × Dźiwi šlěz)
- Malva ×zoernigii (Drobny šlěz × Dźiwi šlěz)
[wobdźěłać] Synonymy
Eksistuje wulka ličba synonymow:
- Althaea godroni Alef.,
- Althaea vulgaris Alef.,
- Malva ambigua Guss.,
- Malva elata Pemel,
- Malva elata Salisb.,
- Malva equina Wallr.,
- Malva erecta C.Presl.,
- Malva glabra Desr.,
- Malva gymnocarpa Pomel,
- Malva hirsuta Presl.,
- Malva longelobata Sennen,
- Malva longepedunculata Sennen,
- Malva mauritiana L.,
- Malva obtusa Moench.,
- Malva orientalis Mill.,
- Malva plebeia Stev.,
- Malva polymorpha Guss.,
- Malva racemosa Presl.,
- Malva recta Opiz,
- Malva ruderalis Salisb.,
- Malva simpliuscula Steud.,
- Malva sinensis Cav.,
- Malva sylvestris var. oxyloba Post,
- Malva tetuanensis Pau,
- Malva tomentella Presl.,
- Malva vivianiana Rouy,
- Malva vulgaris Ten.,
- Malva vulgaris S.F.Gray
[wobdźěłać] Žórła
- GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, strona 119 (něm.)
- GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, stronje 122-123 (něm.)
- Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 208 (něm.)
- Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 42 (něm.)
- Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica serbska, Budyšin (1927)
- Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
- Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin (1981)
