Chrósćicy

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije

Chrósćicy

wopon	mapa
Zakładne daty
stat	Němska
zwjazkowy kraj	Sakska
knježerstwowy wobwod	Drježdźany
wokrjes	Budyšin
koordinaty	51°14′ N 14°14′ E (G)
wysokosć	170 m
přestrjeń	13,32 km²
wobydlerstwo	1130 (31. dec. 2007)
hustosć wobydlerstwa	85/km²
póstowe čisło	01920
telefoniska předwólba	035796
KFZ-znamješko	BZ
rozčłonkowanje gmejny	6 wjesnych dźělow
Stronka w syći	www.crostwitz.de
měšćanosta	Maćij Brycka
pok.·disk.·wobdź.

Chrósćicy (něm. Crostwitz) je gmejna w Hornej Łužicy kotraž něhdźe 12 km wuchodnje města Kamjenc leži. Gmejna słuša k zwjazkej zarjadnistwow „Při klóšterskej wodźe”. Přez 90% ludnosće wobknježi serbšćinu a němčinu a wjele z wobydlerjow ma serbšćinu jako maćernu rěč. Žiwe nabožne žiwjenje słuša k serbskej tradiciji. W ludowym erće so husto praji zo su Chrósćicy srjedźišćo Horneje Łužicy.

Přez Chrósćicy běži rěka Satkula.

Wobsah 1 Stawizny 2 Wjesne dźěle 3 Kubłanje 4 Kultura a wobhladanja hódne 5 Sławne wosobiny

[wobdźěłać] Stawizny

Wjeska so hižo 1225 jako Crostiz naspomni. W aprylu 1945, w druhich kónčinach beše 2. swětowa wójna hižo dokónčena, wotměwachu so w Chrósćicach wojowanja mjez wojerstwom juh, někotrymi SS-zjednoćenstwami a Čerwjenym wójskom. Pomnik na Fulkec hórce w Chrósćicach wopomina woporow, kotřiž běchu prědewšěm pólscy wojacy. Dnja 10. meje 1945 (jenož 5 dnjow po skónčenju poslednich wójnskich aktiwitow) so najwažniše serbske towarstwo Domowina znowazałoži.

[wobdźěłać] Wjesne dźěle

Ke gmejnje słušeja wjeski Chrósćicy, Hórki (Horka), Kopšin (Kopschin), Kozarcy (Caseritz), Nuknica (Nucknitz) a Prawoćicy (Prautitz).

[wobdźěłać] Kubłanje

Kubłanje w Chrósćicach a wokolinje započina so hižo w pěstowarni: w serbskej pěstowarni „Při pastyrni". Tuta pěstowarnja wobdźěluje so na WITAJ-projekće k zdźerženju serbskeje rěče. Witane su tu wšitke serbske a němske dźěći w starobje wot 6 do 10 lět. Serbska zakładna šula „Jurij Chěžka” je tohorunja do WITAJ-projekta zapřijata. Srjedźna šula „Jurij Chěžka” so w lěće 2003 po wjele demonstracijach dla małeje ličby šulerjow zawrě. W lěće 2002 zakónćeše so twar starownje swj. Ludmile. Wot tutoho časa sem wita starownja wšěch pomocy potrěbnych starych ludźi.

[wobdźěłać] Kultura a wobhladanja hódne

Chrósćicy leža w juho-zapadźe sydlisćoweje kónčiny Serbow w Hornej Łužicy. Při chromach pućow pokazaja křiže, modlenske stołpy a serbske napisma (na přikład wjesne tafle abo mjena pućow) žiwosć serbskeje rěče a kultury, kotraž nosy husto katolski raz. Serbske tradicije so wosebje w Chrósćicach a w kónčinje dokowokoło jara hladaja, tak zo so tu kóžde lěto chodojty pala, meje mjetaja, ptački kwasuja a swjateho Měrćina swjeći. Tež wjacezaměrowa hala „Jednota” so husto za kulturelne poskitki wužije: wotchadnička abiturijentow, kóžde druhe lěto mjezynarodny folklorny festiwal, nazymske koncerty, Schadźowanka, kopańcowy turněr TCM, předstajenje ptačokwasneho programa Serbskeho ludoweho ansambla za dźěći a dorosćenych so w tutej hali prawidłownje wotměwaja.

1772 natwarjena farska cyrkej je kóžde lěto centralny dypk wšěch Chrósćanskich křižerjow. Po zhromadnej mši wšitkich jěcharow jěchaja tute do susodneje gmejny Pančicy-Kukow.

Na Chrósćanskim kěrchowje leži sławny serbski spisowaćel Jurij Brězan pohrjebany.

Dalše atrakcije:

• serbska lajska dźiwadłowa skupina Chrósćicy
• dujerska kapała Horjany
• Serbski folklorny ansambl Wudwor
• stary a nowy pomnik za padłych pólskich wojakow
• cyrkej swjateju japoštowoł Symana a Judy Tadeja
• tykowany dom w Chrósćicach
• swjećatko w Prawoćicach
• postawa swj. Marije w prózdnjeńcy

[wobdźěłać] Sławne wosobiny

• Jakub Jan Józef Wósky z Bärenstamma, serbski biskop (1692-1771)
• Jurij Kokula (1562-1620)
• Jurij Winger (1872-1918)