Afriski wopiči chlěbowc

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Afriski wopiči chlěbowc
Baobob tree.jpg
Afriski wopiči chlěbowc (Adansonia digitata)
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
porjad: (Malvales)
swójba: Šlězowe rostliny (Malvaceae)
podswójba: Bombacoideae
ród: Wopiči chlěbowc[1][2] (Adansonia)
sekcija: Adansonia
družina: Afriski wopiči chlěbowc
wědomostne mjeno
Adansonia digitata
L.
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg

Afriski wopiči chlěbowc (Adansonia digitata) je štom ze podswójby Bombacoideae znutřka swójby šlězowych rostlinow (Malvaceae). Rostlina je charakteristiska za afrisku sawanu.

Wopis[wobdźěłać]

Afriski wopiči chlěbowc je štom. Zdónki su relatiwnje krótke a móžeja jara tołste - tuž hač do 10 m - być a so hižo blisko zemje rozhałuzuja. Wone móžeja wysokosć wot 25 m abo wjace docpěć a přeměr wot hač do 12 m. Forma króny jara wariěruje.

Jeho drjewo je njekrute.

Łopjena[wobdźěłać]

Łopjena a kćenje, w Oahu, Ala Moana Beach Park
Łopjena w Oahu, Ala Moana Beach Park

Łopjena su wulke. Wone so jedyn raz w lěće krótko před dešćowym časom zazelenja, so w štyri tydźenjach wuwiwaja, ale so po dešćowym času wotmjetaja. Za čas 9 měsacow štom móže nahi być.

Forma łopjenow jara wariěruje. Při sadźenkach a młodych rostlinach, ale tež při prěnim zazelenju starych štomow maja jednore formy. Pozdźišo so dwójne abo trójne łopjena jewja. Ale wone skoro wotpadnu. Normalne łopjena su błyšćace zelene, wobsteja z pjeć hač sydom (maksimalnje dźewjeć) pjerjow a móžeja přeměr wot hač do 20 cm docpěć. Wone su měnjate a steja najčasćišo na kónčkach wubitkow.

Jich stołpik je na spočatku husto kosmaty, ale so pozdźišo wobnažuje. Wón móže dołhosć wot hač do 16 cm docpěć.

Pjerkate łopješka su sedźace abo krótko stołpikate a docpěja dołhosć wot 5 hač do 15 cm a šěrokosć wot 1,5 hač do 7 cm. Wone maja 12 hač 18 pódlanskich žiłkowych porow a su cyłokromne.

Kćenja[wobdźěłać]

Kćenje wopičeho chlěbowca
Kćenje w podołhostnym rězu, jasnje je widźomna: rołka próškowych łopješkow

Kćěje w dešćowym času. Wulke kćenja su běłe a so jenož za 24 hodźiny pukaja. Wone so wot njetopyrjow wopróšuja.

Płody a symjenja[wobdźěłać]

Symjenja wopičeho chlěbowca docpěja dołhosć wot něhdźe 1 cm.

Płody su kórkojte a docpěja dołhosć wot něhdźe 50 cm. Jich skorpawa je drjewjana. Płodowe žro je suche a jědźne. Jich płodowe mjaso je słódkojte a so wot wjele družinow zwěrjatow česći. Symjenja wobsahuja wolij.

Stejnišćo a rozšěrjenje[wobdźěłać]

Rosće w suchich, połpušćinojtych regionach. Wustupje předewšěm na kromje Sahary, ale tež w južnej Africe. Najčasćišo je rozšěrjeny we wysokosćach wot 450 hač 600 m. Družina faluje w regionach centralnoafriskeho dešćoweho lěsa.

Nóžki[wobdźěłać]

  1. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče. Hornjoserbsko-němski słownik. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2005, ISBN 3-7420-1920-1, str. 162, pod hesłom chlěbowc.
  2. W internetowym słowniku: Affenbrotbaum

Žórła[wobdźěłać]

  • Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 67 (něm.)
  • Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 1. zwjazk, ISBN 3-411-12013-4, strona 16 (něm.)
  • Schütt, Weißgerber, Schuck, Lang, Stimm, Roloff: Bäume der Tropen, Die große Enzyklopädie mit über 800 Farbfotos unter Mitwirkung von 30 Experten. ISBN 978-3-933203-79-3, strony 39-50 (něm.)
  • Schütt, Schuck, Stimm: Lexikon der Baum- und Straucharten. ISBN 978-3-86820-123-9, strona 85, pod hesłom Bombacaceae. (něm.)

Eksterne wotkazy[wobdźěłać]

Commons
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije