Čorny januškowc

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Čorny januškowc
Schwarze Johannisbeeren Makro.jpg
Čorny januškowc (Ribes nigrum)
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
  Eudikotyledony
Jadrowe eudikotyledony
porjad: (Saxifragales)
swójba: Kosmačkowe rostliny (Grossulariaceae)
ród: Januškowc[1] (Ribes)
družina: Čorny januškowc
wědomostne mjeno
Ribes nigrum
L.
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg

Čorny januškowc (Ribes nigrum) je kerk ze swójby kosmačkowych rostlinow (Grossulariaceae). Dalše serbske mjeno je čorny janski jahodowc. Jeho płód je čorna janska jahodka.

Wopis[wobdźěłać]

Čorny januškowc je w lěću zeleny kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 80 hač 150 cm (2 m). Rostlina njenjese ćernje. Wšě dźěle rostliny při rozrybowanju sylnje wonja, nimale njepřijomnje.

Młody wurostki su móškaće kosmate. Hałuzy su sylne.

Łopjena[wobdźěłać]

Měnjate łopjena su třilapate hač pjećlapate, dołho stołpikate, maja kulojty abo róžkaty wobrys, su na hornim boku nahe, njesu na delnim boku žołtojte žałzy a docpěja dołhosć wot 10 cm a šěrokosć wot hač do 10 cm. Při tym 3 lapy su wulke, ale 2 stej małkej. Na krótkich wurostkach kaž w promjenjach kopate wustupuja.

Kćenja[wobdźěłać]

Kćěje wot apryla hač meje. Zwjetša pjećličbne kćenja su njenapadnje zelenojte, znutřka blědźe čerwjenojte a steja po štyrjoch hač po dźesaćoch we wotestejacych abo dele wisacych kićach. Krónowe łopješka su zrunane a krótše hač wróćo křiwjene, husto kosmate keluškowe łopješka.

Płody[wobdźěłać]

Kulowate płody su čorne, jědźne, brěčkate jahody, kotrež docpěja šěrokosć wot 10 hač 15 mm. Wone wot junija dozrawja a su bohate na witaminy.

Stejnišćo[wobdźěłać]

Rosće we wólšowych žumpadłach, łučinowych lěsach a we włóžnych kerčinach na wodźiznowych brjohach. Ma radšo změnowłóžne hač mokre, humozne hlinjane a běłohlinjane pódy.

Rozšěrjenje[wobdźěłać]

Rostlina je předewšěm w srjedźnej a sewjernej Europje rozšěrjena, ale tež w sewjernej a wuchodnej Aziji wustupuje.

Wužiwanje[wobdźěłać]

Jahody so njewarjene jědźa abo k marmeladźe předźěłaja.

Nóžki[wobdźěłać]

  1. W internetowym słowniku: Johannisbeere

Žórła[wobdźěłać]

  • Bruno P. Kremer: Steinbachs Naturführer Bäume & Sträucher, ISBN 978-3-8001-5934-5, strona 274 (něm.)
  • Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 2. zwjazk, ISBN 3-411-12023-1, strona 55 (něm.)
  • Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 456 (něm.)
  • Steinbachs Großer Pflanzenführer, ISBN 978-3-8001-7567-3, strona 296 (něm.)
  • Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
  • Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
  • Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
  • Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

Eksterne wotkazy[wobdźěłać]

« Čorny januškowc » w druhich wikimediskich projektach :

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije