Čerwjeny malenowc
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
| Čerwjeny malenowc (Rubus idaeus) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukarioty |
| Swět | Rostlinstwo |
| klasa: | Rosopsida |
| podklasa: | (Rosidae) |
| porjad: | (Rosales) |
| swójba: | Róžowe rostliny (Rosaceae) |
| podswójba: | (Rosoideae) |
| ród: | Ćernjowc[1][2] (Rubus) |
| družina: | Čerwjeny malenowc |
| wědomostne mjeno | |
| Rubus idaeus | |
| L. | |
Čerwjeny malenowc (Rubus idaeus) je kerk ze swójby róžowych rostlinow. Płód so malena mjenuje.
Wobsah |
[wobdźěłać] Wopisanje
Čerwjeny malenowc je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 0,6 hač 2 m.
Stołpik je dwulětny, wodrjewjowacy, na spočatku módrje zwobručowany a njese čerwjene ćernje z dołhosću wot 2 mm.
Łopjena su tři-ličbnje hač sydom-ličbnje pjerite. Łopješka su rězane, swětło-zelene, na delnim boku běłopjelsćojte a hornim boku swětło-zelene.
Kćěje wot meje hač junija. Nygace kćenja docpěwaja wulkosć wot něhdźe 1 cm. Krónowe łopješka su běłe, wusko-jejkojte a docpěwaja dołhosć wot 5 mm a zahe wotpadaja. Keluškowe łopješka su po času kćěwa wróćo zhibnjene.
Čerwjeny kompleksny kamjentny płód je po žnach znutřka dudławy a wobsteji z wjele płodźikow. Jara aromatiske płody stejachu jako dźiwy sad hižo na jědźnej cedli ludźi za čas kamjentneje doby. Wone buchu wot zwěrjatow, předewšěm wot ptačkow rozšěrjena.
W zahrodach rostu dźensa nimo kulturowych sortow čerwjeneho malenowca ameriske družiny malenowca.
[wobdźěłać] Stejnišćo
Rosće na lěsnych swětlinach, lěsnych pućach, skalnych walankowych polach a składźišćach za drjewo. Preferuje włóžne, wutkate pódy.
[wobdźěłać] Rozšěrjenje
Rostlina je cirkumpolarnje, w cyłej Europje, w juhu jenož w horinach, rozšěrjena.
[wobdźěłać] Wužiwanje
Płody so njewarjene jědźa, abo za zhotowjenje marmeladow wužiwaja. Wone wobsahuja witamin C, citronowu kisalinu, cokor a pektiny.
Z łopjenow so móže hojenski čaj zhotować.
[wobdźěłać] Noty
- ↑ Prawopisny słownik, Hornjoserbski słownik, ISBN 3-7420-1920-1, strona 74
- ↑ Internetowym słowniku: Brombeerstrauch
[wobdźěłać] Žórła
- Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 452 (něm.)
- Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, strona 86 (něm.)
- Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 410 (něm.)
- Strasburger, E. et al.: Lehrbuch der Botanik für Hochschulen. 35. Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidleberg, Berlin (2002) (něm.)
- Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České reubliky. Academia, Praha (2002)
- Rothmaler, W. et al.: Exkursionsflora von Deutschland, Band 1-4, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (2002)
[wobdźěłać] Eksterne wotkazy
- příroda.cz (čěsk.)
- crescent bloom (jendź.)
- USDA plants database (jendź.)
- Plants for a Future (jendź.)
- 1911 encyclopedia (jendź.)