Čerwjeny malenowc

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije

Dźi do: Nawigacija, Pytać
Čerwjeny malenowc
Rubus-idaeus.JPG
Čerwjeny malenowc (Rubus idaeus)
systematika
Domena Eukarioty
Swět Rostlinstwo
klasa: Rosopsida
podklasa: (Rosidae)
porjad: (Rosales)
swójba: Róžowe rostliny (Rosaceae)
podswójba: (Rosoideae)
ród: Ćernjowc[1][2] (Rubus)
družina: Čerwjeny malenowc
wědomostne mjeno
Rubus idaeus
L.

Čerwjeny malenowc (Rubus idaeus) je kerk ze swójby róžowych rostlinow. Płód so malena mjenuje.

Kerk
Płody
Ilustracija, Otto Wilhelm Thomé (1885)
Ilustracija, Otto Wilhelm Thomé (1885)

Wobsah

[wobdźěłać] Wopisanje

Čerwjeny malenowc je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 0,6 hač 2 m.

Stołpik je dwulětny, wodrjewjowacy, na spočatku módrje zwobručowany a njese čerwjene ćernje z dołhosću wot 2 mm.

Łopjena su tři-ličbnje hač sydom-ličbnje pjerite. Łopješka su rězane, swětło-zelene, na delnim boku běłopjelsćojte a hornim boku swětło-zelene.

Kćěje wot meje hač junija. Nygace kćenja docpěwaja wulkosć wot něhdźe 1 cm. Krónowe łopješka su běłe, wusko-jejkojte a docpěwaja dołhosć wot 5 mm a zahe wotpadaja. Keluškowe łopješka su po času kćěwa wróćo zhibnjene.

Čerwjeny kompleksny kamjentny płód je po žnach znutřka dudławy a wobsteji z wjele płodźikow. Jara aromatiske płody stejachu jako dźiwy sad hižo na jědźnej cedli ludźi za čas kamjentneje doby. Wone buchu wot zwěrjatow, předewšěm wot ptačkow rozšěrjena.

W zahrodach rostu dźensa nimo kulturowych sortow čerwjeneho malenowca ameriske družiny malenowca.

[wobdźěłać] Stejnišćo

Rosće na lěsnych swětlinach, lěsnych pućach, skalnych walankowych polach a składźišćach za drjewo. Preferuje włóžne, wutkate pódy.

[wobdźěłać] Rozšěrjenje

Rostlina je cirkumpolarnje, w cyłej Europje, w juhu jenož w horinach, rozšěrjena.

[wobdźěłać] Wužiwanje

Někotre maleny

Płody so njewarjene jědźa, abo za zhotowjenje marmeladow wužiwaja. Wone wobsahuja witamin C, citronowu kisalinu, cokor a pektiny.

Z łopjenow so móže hojenski čaj zhotować.

[wobdźěłać] Noty

  1. Prawopisny słownik, Hornjoserbski słownik, ISBN 3-7420-1920-1, strona 74
  2. Internetowym słowniku: Brombeerstrauch

[wobdźěłać] Žórła

  • Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 452 (něm.)
  • Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, strona 86 (něm.)
  • Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 410 (něm.)
  • Strasburger, E. et al.: Lehrbuch der Botanik für Hochschulen. 35. Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidleberg, Berlin (2002) (něm.)
  • Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České reubliky. Academia, Praha (2002)
  • Rothmaler, W. et al.: Exkursionsflora von Deutschland, Band 1-4, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (2002)

[wobdźěłać] Eksterne wotkazy

Commons
WikiSpecies
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije